Header Ads

జాఫర్ గఢ్ లో మాల్చగుట్టః



మొన్నటి చరిత్ర అన్వేషణలో జాఫర్ గఢ్ లో దొరుకుతున్న పురాతన ఆనవాళ్ళు కొత్తచరిత్రకు ఆశలు కల్పిస్తున్నాయని మిత్రుడు సహయాత్రికుడు సాదిఖ్ భాయి,మా కొత్తతెలంగాణ  చరిత్రబృందసభ్యులు వేముగంటి మురళీకృఫ్ణ,అరవింద్ అభిప్రాయపడ్డారు.నాకు ఇంటర్ క్లాసుమేట్ రామాంజనేయులు,మిత్రుడు సర్వణ్ నాయక్,నా మాజీవిద్యార్థులు శ్రీనివాసనాయక్,అతని స్నేహితులు ఎన్నిసార్లో ఈ గుళ్ళు,శిల్పాలగురించి చెప్పి జాఫర్ గఢ్ కు పిలిచినా ఇన్నాళ్ళకు కుదిరింది మాకు.
జాఫర్ గఢ్ కు దక్షిణాన వున్న పెద్దచెరువుకు ఉత్తరాన చిన్నరాతిబోడుంది.దాన్ని మాల్ఛగుట్ట అని పిలుస్తారు. గుట్టమీద రెండెకరాల విస్తీర్ణంలో ఇటుకలరాశి పరుచుకుని వుంది.ఇటుకలు జారిపోకుండా అంచుల్లో రాళ్ళకట్ట పేర్చివుంది.గుట్టమీది గుండ్లనే కొన్నిచోట్ల వాడినట్టుంది.ఇటుకలు మెట్లపద్ధతిని కట్టినట్టు తెలుస్తున్నది.ఇటుకలు 14అంగుళాల పొడవు,9అంగుళాల వెడల్పున్నవి.గుండ్రంగా కట్టబడిన ఈ ఇటుకలనిర్మాణంలో అవసరమైన సందుల్లో పెట్టడానికి త్రిభుజాకారంలో,గుండ్రని అంచువున్న ఇటుకలు దొరుకుతున్నాయి.గట్టిగా కాల్చిన ఇటుకలను వాడారు.గుట్టకింద వున్న దశరథం చెలకలో దొరుకుతున్న ఎరుపు,నలుపు పలుచని,మందపు పెంకులు,బూడిదరంగు పెంకులు 1,2 శతాబ్దాలనాటివనిపిస్తున్నాయి.ఇటుకలు కూడా శాతవాహనకాలం నాటివే.ఫోటోలను చూసిన ఈమని నాగిరెడ్డిగారు కూడా శాతవాహనుల నాటివేనని నిర్థారించారు.పోతే,గుట్టమీది ఇటుకలదిబ్బ మేం బౌద్ధస్తూపానిదని అనుకుంటున్నాము.అక్కడ లభిస్తున్న ఇటుకలు,స్తంభాలు నిలిపే చతురస్రాకారపు రాతిదిమ్మెలు,రాతిస్తంభాలు,
            గుట్టకింద చెలకలో వున్న బుద్ధుని రూపంలో వున్న ప్రతిమ(ఇంకా నిర్థారింపబడలేదు కాని, ఆ విగ్రహం జైనతీర్థంకరునిది కాదని దగ్గరగా చూసినపిదప నిర్ణయించగలిగాం.ఆ విగ్రహం తలపై కొప్పుముడి వుండడం బుద్ధునిశిల్ప లక్షణమే అయినప్పటికి వక్షంపై ఎడమభుజంనుంచి వుండాల్సిన వస్త్రం కనిపించడం లేదు.వర్షాతపాలకు విగ్రహం కొంతశైథిల్యం చెందింది.అట్లే విగ్రహం తలవెనుక జుట్టు మెడమీదిదాకా కత్తిరించినట్టుగా వుండడం సందేహపడేటట్టు చేస్తున్నది.)వల్ల కూడా ఈ ఇటుకలరాశి బౌద్ధస్తూపానిదేనని ఆశ కలిగిస్తున్నది.కొత్తతెలంగాణ చరిత్రబృందానికి ఇట్లాంటి ఇటుకరాశులు జనగామజిల్లా కొన్నె గజగిరిగుట్ట మీద, యాదాద్రి జిల్లా రాయగిరి మల్లన్నగుట్టమీద, రఘునాథపురం రామస్వామిగుట్టమీద,వలిగొండనాగారం శంకరంగుట్ట కింద చూసినపుడు కలిగిన సందేహాలే ఇక్కడ కూడా కలిగాయి.పైవన్నీ బౌద్ధస్తూప లక్షణాలనే కలిగివున్నాయి.రెండేండ్ల కింద బయటపడ్డ చాడస్తూపం వద్ద బుద్ధప్రతిమ,స్తూపఫలకాలు లభించాయి.ఇక్కడ మాల్చగుట్టమీద అవి లభించలేదు.
              పై విగ్రహాలను ముందు చూసిన మిత్రుడు ఆర్.రత్నాకర్ రెడ్డి అవి జైనతీర్థంకరులవి అని అభిప్రాయపడ్డాడు.మేం కూడా అంతేననుకున్నాం ఇపుడు చూసేవరకు.